Op verzoek van de samensteller van het NCC-blad heb ik indertijd ook wat partijen van anderen in het wereldkampioenschap besproken in het Engels. De diagramstand is inmiddels 844 keer voorgekomen. Cor Koene was zo ondeugend om een studie van de 32-28 19-23 opening, waarover zijn tegenstander Bruno Marini ook beschikte te gebruiken om hem beide punten afhandig te maken. Bruno is kennelijk geen studiehoofd. Op pagina 36 van mijn boek Drost-systeem staat het hele verloop van de partij beschreven. Het was aanvankelijk een studie van damclub Schiedam en ik werd er zelf een keertje in een vluggertje het slachtoffer van tegen Rob van Eijk.

Marini,B. - Koene,C. WchC, 01-01-1979
1.32-28 19-23 2.28x19 14x23 3.37-32 10-14 4.41-37 5-10 5.46-41 14-19 6.35-30 20-25 7.33-29 10-14 8.40-35 17-22 9.31-27 22x31 10.36x27 11-17 11.45-40 6-11 12.30-24 19x30 13.35x24 14-20 14.38-33 17-21 15.42-38 11-17 16.48-42 21-26 17.50-45 4-10 18.41-36 1-6 19.40-35 6-11 20.44-40 17-22 21.49-44 22x31 22.36x27 11-17 23.47-41 17-22 24.41-36 22x31 25.36x27 10-14 26.33-28 14-19 27.35-30 16-21 28.27x16 12-17 29.39-33 9-14 30.44-39 8-12 31.28-22 18x27 32.29x9 20x29 33.33x13 17-21 34.9x20 15x33 35.38x29 27x47 36.16x27 47x8 X

De Sijbrandsvariant van deze opening geeft wit de beste kansen, maar zwart heeft de combinaties. Enkele daarvan zijn:

Luteijn,F. - Scholten,H. NLD-chS, 14-05-1974
9.45-40 14-20 10.30-24 19x30 11.35x24 25-30 12.34x14 23x45 13.14-10 9-14 14.10x19 22-28 15.32x23 18x20 16.38-33 13x24 17.44-40 45x34 18.39x19 4-9 19.33-29 9-13 20.29-24 20x29 21.19-14 12-18 22.37-32 18-23 23.43-38 16-21 24.50-45 13-19 25.31-27 19x10 26.27x16 X

Tijdens het studentenkampioenschap van Nederland 1974 deed de stand na 9.45-40? zich tweemaal voor. Een keertje in de partij Hasen - Luteijn en een keertje in Luteijn - Scholten. Tegen Hasen miste zwart de mogelijkheid. Het leverde Henk Scholten tijdens de finale twee nuttige punten op voor zijn titel. Hij had de gemiste combinatie in de voorronde opgemerkt en opgespaard voor nuttig gebruik later...

Salome,G. - Brouwers,T. NLD-chT, 15-09-1990
1.32-28 19-23 2.28x19 14x23 3.37-32 10-14 4.41-37 5-10 5.35-30 20-25 6.33-29 14-19 7.40-35 9-14 8.45-40 3-9 9.46-41 23-28 10.32x23 19x28 11.30-24 17-22 12.38-33 12-17 13.42-38 7-12 14.31-26 1-7 15.48-42 14-20 16.50-45 10-14 17.35-30 16-21 18.37-31 21-27 19.41-37 27-32 20.38x27 11-16 21.42-38 17-21 22.26x17 12x41 23.38-32 28x26 24.33-28 22x33 25.29x38 20x29 26.34x1 25x34 27.40x29 41-46 28.38-32 46x34 29.1x40 13-19 30.39-34 8-12 31.44-39 12-17 32.39-33 9-13 33.43-38 14-20 34.49-43 20-24 35.40-44 15-20 36.47-42 20-25 37.43-39 24-30 38.42-37 17-22 39.44-49 16-21 40.45-40 6-11 41.49-43 11-16 42.43-48 22-27 43.38-32 27x29 44.34x14 30-35 45.39-34 35x44 46.37-31 26x37 47.48x49 X

Een bekende combinatiestand vanuit deze opening staat in diagram 3. Meerdere zettenreeksen kunnen leiden tot deze stand. Het is een studie van Anatoli Gantwarg. Iser Koeperman liet hem mij 'gnuivend' zien tijdens de match Andreiko -Sijbrands in 1973. Hij was geen grote vriend van Gantwarg. De zet 23.38-32 was de grote verrassing. Na 23.24-19 13x35 24.29-24 staat zwart goed. In diagram 4 staat de stand, waar zwart het op uitkomt, als wit de wending mist. Er volgt het beste 22...6-11 23.24-19 13x35 24.29-24 met interessant spel, dat waarschijnlijk vlot remise loopt.

De 'zeperd' van Gantwarg staat niet Turbo Dambase. In de bovenstaande partij zien jullie een voorbeeld. Ook zijn er nogal wat witspelers, die deze winst gemist hebben. Tijdens de wedstrijd Velo - van Stigt Thans 2006 miste Guido van de Berg deze winst tegen Jack Stoorvogel. Ook de 'groten der aarde' kennen niet allemaal deze mogelijkheid:

Agalarow,A. - Plaksin,W. URS-Cup, 23-09-1988
19.35-30 27-32 20.38x27 11-16 21.27-21 16x27 22.42-38 7-11 23.47-41 11-16 24.38-32 27x38 25.43x23 13-19 26.24x13 8x28 27.29-23 18x38 28.30-24 20x29 29.34x43 14-19 30.37-32 2-7 31.31-27 22x31 32.26x37 =.

De normale reactie in diagram 3 is 19...11-16 20.24-19 13x35 21.29-24 20x29 22.34x21 16x27 23.37-32 en er ontstaat een interessante stelling, die zelden 'uitslaat'. De stand is na 19...11-16 is officieel 16 keer voorgekomen. Vijf keer werd de afwikkeling 24-19 en 29-24 genomen. Negen keer is 20.38-32 27x38 21.43x32 7-11 gespeeld.

Deze voortzetting is waarschijnlijk meestal een ongelukje. Twee witspelers hebben kansloos verloren (hadden moeten verliezen) na de afwikkeling naar het eindspel met een schijf minder via 31-27x27:

Bies,B. - Stokkel,J. NLD-ch sf1, 27-01-1979
22.31-27 22x31 23.36x27 17-21 24.26x17 12x41 25.23x3 13-18 26.47x36 18-23 27.29x18 20x47 28.30-24 47x20 29.3-26 20-24 30.26-48 24-8 31.40-35 8-3 32.36-31 11-17 33.44-40 14-19 34.49-43 16-21 35.31-26 21-27 36.18-12 17x8 37.43-38 19-24 38.39-33 9-13 39.33-28 4-9 40.48-43 13-19 41.43-48 8-13 42.38-32 27x38 43.28-23 19x28 44.34-30 25x34 45.48x49 6-11 46.49-44 11-16 47.44-28 13-18 48.40-34 9-13 49.28-50 2-8 50.34-29 3-14 51.50-33 8-12 52.35-30 14-5 53.33-47 12-17 54.30-24 18-22 55.47-33 5-28 56.33-47 13-18 57.45-40 28-37 58.47-33 37-14 59.33-47 14-46 60.47-36 46-5 61.36-47 22-28 62.40-35 18-22 63.47-36 28-32 64.36x9 32-37 65.9-36 5-14 66.36-47 14-5 67.47-33 37-41 68.33x6 41-47 69.6-50 47-36 =

Als houdbaar geldt de ruil 22.33-28 22x33 23.39x28 17-21 24.26x17 11x33 25.33x42 20x29 26.31-27. De pointe van de witte verdediging is dat er een Haarlemmer in zit na 2-7 en 18-22x22 via 23-19, 30-24 en 34-30x27=. Het is driemaal gespeeld volgens Turbo Dambase. Dat is evenwel niet waar. In wedstrijden om het Russische kampioenschap rond 1975 zijn er meerdere partijen met zo gespeeld en remise gegeven (afgesproken). Tweemaal is er 22.33-28 22x33 23.39x28 18-22 24.42-38 22x42 25.47x38 13-19 26.24x13 8x28 27.29-24= gespeeld.

Er zijn nog een heel stel andere tactische mogelijkheden in deze Roozenburgopening. Een bekende is 11.30-24 19x30 12.35x24 14-20 13.38-33 16-21 14.27x16 25-30 X. Het verloop 11.30-24 19x30 12.35x24 14-19 13.45-40 19x30 14.40-35 9-14 15.35x24 14-19 16.44-40 19x30 17.40-35 4-9 18.35x24 9-14 19.49-44! is erg goed voor wit.

Maar 19.50-44? is een ernstige fout wegens 19...14-20 20.38-33 6-11 21.42-38 17-21 22.48-42 21-26 23.33-28 3-9 24.28x19 18-22 25.27x18 12x14 en schijf 24 gaat er vanaf. De meerslagfinesse 26.38-33 14-19 27.29-23 moet doorslaan naar 12.

In diagram 10 staan een hele reeks kenmerkende wendingen op het bord. Belangrijk is, dat wit zijn korte vleugel niet goed kan versterken met 23.44-40, vanwege 23...25-30 24.34x14 23x45. De finesse (25.24-20 15x24 26.14-10) 18-22 27.27x9 3x5 houdt wit van dam, terwijl 13-19 en 12-18x10 dreigt. Zonder deze ondersteunende finesses zou zwart weliswaar goed staan, maar is winst nog heel ver weg.

In deze stand heeft wit weinig mogelijkheden om erin te lopen, maar er dreigt in diagram 10 de afwikkeling 16-21, 26-31, 13-19 en 12-17x46. Deze afwikkeling is met een stuk op 45 materieel gezien vaak gelijk. Positioneel gezien moet aan de zwarte stelling de voorkeur gegeven worden. Wel mogelijk is in deze stand de afwikkeling 23.41-36 26-31 24.37x26 13-19 25.24x22 12-17 26.29x18 17x48. Ook deze dient vooraf nauwkeurig doorgerekend te worden. Hij kost slechts een stuk, maar de dam op 48 is ingesloten. Soms kan hij er voor gelijkspel vanaf. Hier is dat niet het geval. Na 27.36-31 48-42 28.44-40 11-17 29.38-32 en 43-38 heeft wit een verschrikkelijke stand. Op 27.47-41 staan de witte stukken 27 en 18 in de weg.

In Turbo dambase staan 7 voorbeelden (er zijn er veel meer), waarin wit overhaast de aanval inzet op schijf 23. Dat blijkt speelbaar, maar zwart heeft daarna de beste kansen. Twee voorbeelden zijn:

Wilsens,H. - Knoops,N. NLD-chC, 01-01-1983
15.33-28 4-10 16.28x19 18-22 17.27x18 12x14 18.50-45 14-19 19.40-35 19x30 20.35x24 10-14 21.45-40 14-19 22.40-35 19x30 23.35x24 9-14 24.44-40 14-19 25.40-35 19x30 26.35x24 13-18 27.32-28 11-17 28.24-19 21-26 29.39-33 7-12 30.43-39 17-22 31.28x17 12x21 32.42-38 8-13 33.19x8 2x13 34.41-36 1-7 35.49-44 7-12 36.44-40 20-24 37.29x20 15x24 38.48-43 18-23 39.40-35 13-19 40.47-42 12-18 41.34-30 25x34 42.39x30 21-27 X

Hurk,van den,C. - Drent,J. NLD-chA sfb, 25-04-1987
15.33-28 11-17 16.28x19 18-22 17.27x18 12x14 18.32-28 7-12 19.28-23 13-18 20.43-38 9-13 21.39-33 14-19 22.23x14 20x9 =
 
Deze stand is 239 keer voorgekomen. Zwart moet kiezen uit 11-17 (106x) en 21-26 (127x). Volgens de uitvinder van deze variant, Ton Sijbrands, is 15.42-38 21-26 het beste. De wending 16-21, 26-31, 13-19 en 12-17x46 is vervelend voor wit. Na 16.41-36 komen de slagjes naar 48 erin. Hij is er dan ook een voorstander van om deze stand te bereiken met schijf 41 nog op 46, zodat de opmars naar 36 niet afgedwongen kan worden. Reeds vroeg in de opening moet wit afwijken om dit mogelijk te maken (4.41-37 dient vervangen te worden door 4.35-30 o.d.).

De voortzetting 15.42-38 11-17 wordt verrassend vaak gespeeld. Dat dreigt met 16...23-28 en 18-23 X. Maar wanneer wit dat eruit haalt met 16.48-42 dan heeft hij de oversteek naar veld 36 uitgespaard en zijn er meer mogelijkheden. Baba Sy heeft in deze stand eens 15.42-38 12-17 gespeeld. De bedoeling is om een stuk extra naar de korte vleugel te brengen voor de aanval tegen schijf 27. Vrijwel ieder andere witspeler heeft anders dan Mostovoy de zet 17.33-28 gespeeld met goed spel.

Mostovoy,G. - Sy,B. Suiker GMA, 20-12-1973
15.42-38 12-17 16.48-42 8-12 17.50-45 21-26 18.33-28 16-21 19.28x8 2x13 20.27x16 26-31 21.37x26 13-19 22.24x22 17x46 23.38-33 46-5 24.42-38 20-24 25.29x20 25x14 X

Wiersma,H. - Kuyken,A. NLD-chT ereklasse, 15-09-1973
17.48-42 1-6 18.50-45 4-10 19.33-28 9-14 20.28x19 14x23 21.38-33 6-11 22.36-31 10-14 23.43-38 14-19 24.40-35 19x30 25.35x24 17-21 26.33-28 12-17 27.28x19 18-23 28.29x9 20x40 29.45x34 3x23 30.47-41 7-12 31.49-43 8-13 32.39-33 12-18 33.44-40 13-19 34.33-28 18-22 35.27x29 21-27 36.32x12 11-17 37.12x21 16x47 38.29-23 19-24 39.28-22 24-30 40.34-29 30-34 41.22-17 34x45 42.17-11 47-36 43.11-6 2-7 44.38-33 45-50 45.43-39 50-45 46.42-38 7-11 47.6x17 15-20 48.17-12 20-24 49.29x20 45x7 50.20-14 7-23 X

Dit is de beroemde stelling uit de partij Wiersma - Kuyken. Ton Sijbrands had de stand bestudeerd en zijn bevindingen gedeeld met de andere RDG-ers waaronder Andreas Kuyken. In deze stand zijn twee voortzettingen mogelijk t.w. 17...1-6 en 17...4-10. Tijdens de match Andreiko - Sijbrands 1973 kwam naar aanleiding van een opmerking van mij de zet 4-10 naar voren als verbetering van het zwarte spel. Inmiddels is ook daar al wat op gevonden. Na 17...1-6 is de achterloop 18.33-28 verhinderd door 18...25-30 19.34x14 23x45 20.14-10 18-23, 17-22x5 X.

Wit dient op de zetten 17...1-6 en 17...4-10 verschillende te reageren. Op 17...1-6 kan hij zich staande houden dank zij 18.40-35 4-10 19.33-28 9-14 20.28x19 14x23 21.38-33 6-11 22.33-28 26-31 23.37x26 13-19 24.24x22 3-9 25.28x19 17x48 26.19-14, 29-24 en 39-34x4 X. Ook de afwikkeling (diagram 14) 22.33-28 17-22 23.28x6 23-28 24.32x23 7-11 25.6x17 12x41 26.23x12 8x17 27.42-37 41x32 28.24-19x37 is geen winnend plan voor zwart. Zelf heb ik een studie gemaakt van de variant 22.36-31. Terzijnertijd zal ik de pointe daarvan nog eens voor jullie opzoeken.

Na 17...4-10 daarentegen moet wit afblijven van schijf 40 en 18.50-45 spelen. Na 17...4-10 18.40-35 17-22 is wit in moeilijkheden. Zwart dreigt met de uitwisseling van schijf 23 tegen 27. Twee schema's zijn mogelijk. Na 19.44-40 22x31 20.36x27 kan 20...12-17 21.33-28 7-12 22.28x19 17-22 23.47-41 22x31 24.41-36 12-17 25.36x27 17-22 met voordeel. Op 19.47-41 22x31 20.36x27 kan daarentegen het schema 20...7-11 en schijf 2 kan er (indien nodig) bijgehaald worden.

De juiste reactie op 17...4-10 is volgens Ton Sijbrands dan ook 18.50-45. Op 18...17-22 19.47-41 22x31 20.36x27 12-17 beschikt wit over de afwikkeling 21.34-30 gevolgd door 27-21x34 met redelijk spel. Na 20...7-11 21.33-28 11-17 22.28x19 17-22 23.29-23 22x31 24.41-36 20x29? 25.36x27 13x24 wint wit door de finesse 26.37-31x5.

In de partij Marini - Koene, de correspondentiepartij waar het hier allemaal om ging, worden de zetten in de verkeerde volgorde gespeeld. De zetten 15...11-17?, 17.41-36? en 17...4-10? verdienen daarom allen een vraagteken. In de laatste diagram is 26.33-28 te beslissende fout. Wit kan zich nog ruimschoots redden met de afwikkeling 24-19 en 34-30 met zelfs iets beter spel.